Ga naar pagina inhoud

In de Founder’s Seat: Dianne van Essen

Een interview met The Great Plastic Bake Off

The Great Plastic Bake Off ontwikkelt lokale oplossingen voor plastic afval dat moeilijk te recyclen is. Met mobiele fabrieken, de zogenaamde FUSE Kitchens, verwerken ze verschillende soorten plastic op locatie tot ‘Ekoduro’: een sterk en duurzaam materiaal waarmee onder andere bouwmaterialen en meubels worden gemaakt. Zo hoeft afval niet te worden gestort, verbrand of over grote afstanden vervoerd en ontstaat er tegelijkertijd een lokale kringloop van afval naar nieuwe producten.

The Great Plastic Bake Off werkt inmiddels aan projecten op verschillende plekken in de wereld. We spreken met co-founder Dianne van Essen over plastic als grondstof, lokaal produceren en hoe een technische oplossing ook economische en sociale impact kan creëren.

Vandaag in de Founder’s Seat:

Dianne van Essen, mede-oprichter van The Great Plastic Bake Off

Welk probleem lossen jullie op?

“We maken bouwmaterialen van plastic afval waar niemand wat mee kan, voornamelijk op plekken waar die infrastructuur er nog niet is. Op heel veel plekken in de wereld is dat een probleem. Wij bieden de techniek om plastic afval om te smelten tot sterke bouwmaterialen, zoals planken of tegels, en kijken per locatie waar behoefte aan is.

We gebruiken vervuild plastic, dat anders op een landfill terechtkomt of in zee of rivieren. Er zit vaak van alles in, zoals zand, algen of etensresten. De meeste machines gaan kapot als ze dit vervuilde plastic moeten verwerken, maar onze techniek kan plastic verwerken zonder het schoon te maken. Daardoor kunnen we afval verwerken zoals shampooflessen, kratten, zakjes en folies die normaliter op de stortplaats belanden omdat ze niet verwerkt kunnen worden. 

PET-flessen gebruiken we juist niet, want daar zijn vaak inleversystemen voor om ze te hergebruiken. En ook als dat er lokaal niet is, dan kun je ze opsturen naar het buitenland en er geld voor krijgen. De doppen zijn overigens van ander plastic gemaakt, die wil vaak niemand hebben en die kunnen wij daarom wel goed gebruiken.”

Dus: plastic afval erin, bouwmaterialen eruit. Zo simpel kan het vast niet zijn, toch?

“Je kunt het vergelijken met het bakken van een cake. We hebben geïnvesteerd in het samenstellen van recepten die vanuit onze ‘keuken’ ontwikkeld worden. Recepten bevatten bijvoorbeeld een bepaalde hoeveelheid van een aantal soorten plastic en zand. Als je dat allemaal op een bepaalde manier mengt, dan krijg je er goed ‘deeg’ uit. Dat halen we door de machine om er bouwmaterialen van te bakken.

Maar je kunt niet zomaar alles omsmelten. Als je PVC-buizen verwarmd bijvoorbeeld, dan komen daar giftige stoffen vanaf.”

Moet je het plastic dan dus eerst scheiden?

“Het liefst wel. Er zijn zeven soorten plastic en wij gebruiken maar een aantal daarvan. Dus ja, dat willen we wel weten. 

Een voorbeeld: op Barbados hebben we een keuken bij een recycler neergezet. Die krijgt afval van het hele eiland en die heeft mensen in dienst die het met de hand scheiden. Het is voor hen een bron van inkomsten. Voor ons maakt het niet uit hoe er gesorteerd wordt, als we het daarna maar kunnen gebruiken. Zij deden dat scheiden al goed en ze zochten naar een manier om het afval kwijt te kunnen. Het omsmelten van plastic tot bruikbare producten bleek een goede oplossing voor hen en zorgt ervoor dat ze er een nieuw verdienmodel bij krijgen.

We sluiten graag aan bij bestaande recylers en bieden hen onze techniek aan om vervolgens hun afval om te smelten naar een product dat verkocht kan worden. We helpen hen om het product in de markt te zetten of ze doen het zelf. We denken over elke stap in de keten na.”

Hoe ziet zo’n FUSE Kitchen eruit waar jullie het plastic in omsmelten?

“We hebben ervoor gekozen om het compact te houden. De volledige FUSE Kitchen zit ingebouwd in een scheepscontainer. Het is heel eenvoudig aan te sluiten, je hoeft niet ter plaatse nog een hele fabriek te bouwen. Je hoeft eigenlijk alleen maar de deuren van de container open te doen en de stekker in het stopcontact te steken en hij doet het. 

We hebben vaak te maken met mensen die geen opleiding hebben genoten of geen kansen hebben gehad. We proberen die mensen op een laagdrempelige manier met de machines te laten werken en ook een stapje verder te helpen met scholing en training. Als ze met de machine kunnen werken, mogen ze zichzelf ‘operator’ noemen. We ruimen dus niet alleen plastic op zodat het niet meer in het milieu ligt, maar we creëren ook werkgelegenheid én maken mensen bewust dat ze ook anders met plastic om kunnen gaan.”

Koopt zo’n recycler, bijvoorbeeld die in Barbados, de machine van jullie of wordt de machine gehuurd? Hoe werkt dat?

“Waar we in het verleden samen met partners investeerden via joint ventures en experimenteerden met leaseconstructies, ligt de focus vandaag op verkoop. Klanten kopen de technologische oplossing en sluiten een langdurig licentie- en onderhoudscontract af. Daarmee verschuift het eigenaarschap naar de lokale ondernemer, terwijl wij kennis en technologie blijven leveren. Het resultaat is een schaalbaar model dat ons in staat stelt om met een compact team wereldwijd steeds sneller nieuwe markten te bedienen.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Zijn eilanden specifiek interessant voor jullie?

“Ja, klopt. Daar is vaak geen ruimte of capaciteit om iets groots te bouwen. We hebben veel onderzoek gedaan en gemerkt dat gecontaineriseerde oplossingen veel gebruikt worden op dit soort plekken.”

Nooit eerder van gehoord, ‘gecontaineriseerd’. Weer wat nieuws geleerd!

“We zijn een start-up richting scale-up en ook wij leren elke dag. Het gecontaineriseerde principe is één van de dingen waarvan we inmiddels weten dat het goed werkt. We hebben er ook een patent op: het feit dat we dit allemaal in een container hebben weten te proppen.

En het helpt dat we dit vanuit Nederland allemaal doen. Hier hebben we toegang tot subsidies, ondersteunende programma’s zoals ImpactCity, een sterk netwerk en denkkracht dankzij de vele universiteiten. Op heel veel plekken hebben ze dat allemaal niet. Hier investeren en inzetten op de plekken waar het nodig is, dat is het idee.”

Hoe groot is jullie team?

“We werken met een aantal vaste collega’s in Nederland voor business development, productontwikkeling, technische innovatie en projectmanagement. In de landen zelf werken we met projectpartners voor implementatie en operatie. En waar nodig huren we kennis in, inmiddels hebben we een mooi netwerk van experts om ons heen weten te organiseren.”

Jullie zijn voor ons een prachtig voorbeeld van het combineren van ‘doing good & doing business’. Hoe bewaak je die balans?

“We hebben een mooie missie, maar niks gaat vanzelf. Een belangrijk punt in onze business is dat we heel goed moeten kijken naar met wie we samenwerken. Iets goed willen doen is niet altijd de juiste motivatie om een partnership aan te gaan. Wat is de intrinsieke motivatie van de andere partij, past dat bij ons en past dat ook bij een gezond bedrijf? Want alleen maar investeren en mensen willen helpen levert uiteindelijk niet zoveel op. Je moet goede afspraken maken over de verantwoordelijkheden in de keten. Het blijft een uitdaging, maar gelukkig weten we waar we het voor doen.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Is er een investeerder betrokken?

“We hebben aandeelhouders die ons in het begin hebben geholpen om op te starten en de techniek te onderzoeken. Er zijn nog twee aandeelhouders bijgekomen, mensen uit ons eigen netwerk, en op Curaçao hebben we nu een investeerder voor het Caribisch gebied. 

We werken ook aan projecten die met subsidies worden gefinancierd. Zo zijn we op Dominica, een eiland in het Caribisch gebied, betrokken bij een project om de afvalproblematiek aan te pakken. De stortplaats is daar vol en zorgt voor veel overlast. Tegelijkertijd werken we op Jamaica aan een mogelijk nieuw project. Daar vraagt een lokale partner subsidie aan en worden wij ingeschakeld voor advies en de benodigde techniek. Dat is voor ons de ideale manier van samenwerken: wij delen onze kennis en leveren de techniek, zodat lokale partijen uiteindelijk zelfstandig verder kunnen.

Een groot deel van ons werk is netwerken en de juiste mensen met elkaar verbinden. We zijn in Zuid-Afrika aan het kijken naar de mogelijkheden en we werken ook samen met de EU.”

Wat een internationale baan. Hoe vaak ben je zelf in Den Haag?

“We hebben drie jaar op Curaçao gewoond. Echt grootschalige verwerking hadden ze nog niet, dus dat hebben wij daar opgezet. En vanuit die locatie hebben we ook Suriname en Barbados opgezet. Er zijn veel eilanden daar die interessant zijn, maar dat heeft nog meer tijd nodig.

We zijn sinds de zomer van 2025 weer terug in Den Haag en ik merk dat het Haagse netwerk veel meer internationaal georiënteerd is. Vanuit hier kunnen wij meer impact maken dan vanuit Curaçao. Zeker omdat wij niet alleen het Caribisch gebied bedienen, maar over de hele wereld willen gaan.”

Hoe bevalt het in Apollo 14?

“Ja, goed. Het is fijn dat de werkzaamheden rondom Apollo 14 nu bijna klaar zijn. De omgeving wordt steeds aantrekkelijker.”

Welke kans moet Den Haag volgens jou aangrijpen als het gaat om jullie manier van afvalverwerking?

“We moeten veel meer met recycling als basisprincipe gaan denken. Initiatieven zoals Droppie spelen daarin een belangrijke rol. Zij maken het eenvoudig en aantrekkelijk om afval in te leveren. Tegelijkertijd moet ook de regelgeving veranderen om echt vooruitgang te kunnen boeken. Ondertussen zijn wij met onze kennis en techniek op andere plekken in de wereld veel harder nodig.”